Мұрағатқа оралу
KZ · Шығарылым 2 · 2025

COVID-19-ДЫҢ ПАНДЕМИЯҒА ДЕЙІН ЖАСАЛҒАН ЭКСТРА- ЖӘНЕ ИНТРАКРАНИАЛДЫҚ АТЕРОСКЛЕРОЗДЫ СТЕНТТЕУДІҢ ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ САЛДАРЛАРЫНА ӘСЕРІ: ҮШІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ МЕКЕМЕНІҢ ТӘЖІРИБЕСІ

Аңдатпа

Кіріспе. Интра- және экстракраниалдық атеросклероздық стеноз кезінде эндоваскулярлық стенттеу — минималды инвазивті процедура болғанымен, COVID-19 инфекциясынан кейінгі ұзақ мерзімді асқынулар бойынша жан-жақты зерттеулер жеткіліксіз. COVID-19-бен ауырған науқастарда стент тромбозы, инсульт, миокард инфарктісі және өлім-жітімнің артуы мүмкін болғандықтан, бұл науқастарда стенттеуден кейінгі ұзақ мерзімді нәтижелерді зерттеу қоғамдық денсаулық сақтау үшін маңызды. Бұл зерттеу COVID-19 инфекциясынан кейін интра- және экстракраниалдық артерияларда атеросклероздық стенозбен эндоваскулярлық стенттеуден кейінгі жағымсыз ұзақ мерзімді нәтижелерді зерттеудің жеткіліксіздігін шешуге бағытталған. Материалдар мен әдістер. Бұл ретроспективті зерттеу 2016–2017 жылдары пандемияға дейін Қазақстан Республикасы Президенті Іс Басқармасының Орталық клиникалық ауруханасының Нейрохирургия бөлімінде интра- немесе экстракраниалдық атеросклероздық стенттеу жүргізілген науқастар деректерін талдады. Негізгі нәтижелер — стент тромбозы, ишемиялық инсульт, миокард инфарктісі және жалпы өлім-жітім жиілігі. Нәтижелер. Зерттеуге барлығы 81 қатысушы кірді, олардың 32-сінде COVID-19 расталған (ПТР, антиген және антидене сынамалары арқылы) және олар COVID-19 тобына енді, қалған 49 қатысушы бақылау тобын құрады. Талдау COVID-19 және бақылау топтары арасында өлім-жітім, инсульт және инфаркт жиілігі бойынша статистикалық маңызды айырмашылықтарды анықтамады. Дегенмен, артериялық гипертензия өлім мен инсульттің елеулі болжаушысы ретінде анықталды. Бинарлық логистикалық регрессиялық талдау темекі шегудің жүрек-қантамырлық қауіптерін арттыруға бейімділік бар екенін көрсетті, бірақ статистикалық маңыздылыққа жеткен жоқ. Темекі шегу модификацияланатын негізгі қауіп факторы болғанымен, оның стенттеуден кейінгі нақты әсерін анықтау үшін үлкен көлемді зерттеулер қажет. Қорытынды. COVID-19 инфекциясы ұзақ мерзімді өлім-жітім, инсульт немесе миокард инфарктісі деңгейіне айтарлықтай әсер етпегенімен, артериялық гипертензия, темекі шегу және созылмалы стресс нашар нәтижелермен байланысты болды. Бұл нәтижелер эндоваскулярлық стенттеуден өткен науқастарда жүрек-қантамырлық қауіп факторларын басқарудың маңыздылығын көрсетеді.

Түйінді сөздер

атеросклерозинсультқауіп факторларыинтракраниалдық стенозэкстракраниалдық стенозCOVID-19қоғамдық денсаулықстент ішілік тромбоз
Дәйексөз келтіру үшін
М.А. САРШАЕВ, Ш.Ш. МАХАНБЕТХАН, Б.С. ТУРДАЛИЕВА, А.Т. МАЙДАН, А.К. ЖУМАБЕКОВ, М.Г. МУСАБЕКОВ, Д.Ш. СУЙЕУМБЕТОВ, М.С. БЕРДИХОДЖАЕВ, Р. БАРАНКО-ПОНС. COVID-19-ДЫҢ ПАНДЕМИЯҒА ДЕЙІН ЖАСАЛҒАН ЭКСТРА- ЖӘНЕ ИНТРАКРАНИАЛДЫҚ АТЕРОСКЛЕРОЗДЫ СТЕНТТЕУДІҢ ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ САЛДАРЛАРЫНА ӘСЕРІ: ҮШІНШІ ДЕҢГЕЙЛІ МЕКЕМЕНІҢ ТӘЖІРИБЕСІ. ҚазҰМУ Хабаршысы. 2025; 73(2). doi: 10.53065/kaznmu.2025.73.2.001