Мұрағатқа оралу
KZ · Шығарылым 3 · 2025

ЗЕРТХАНАЛЫҚ МӘЛІМЕТТЕР НЕГІЗІНДЕ ДИФФЕРЕНЦИАЛДЫ ДИАГНОСТИКАНЫҢ МАТЕМАТИКАЛЫҚ ӘДІСТЕРІ МЕН МЕДИЦИНАЛЫҚ АЛГОРИТМДЕРІН ЗЕРТТЕУ

Аңдатпа

Кіріспе. Анемия гемоглобин деңгейінің төмендеуімен сипатталатын, бірақ этиологиясы мен морфологиясы бойынша әртүрлі болып келетін гетерогенді аурулар тобына жатады. Рутинді гематологиялық анализаторлар уақытқа байланысты өзгеретін ауқымды сигналдар береді, алайда олар дифференциалды диагностикада жеткілікті қолданылмайды. Мақсаты. Қолжетімді зертханалық көрсеткіштер негізінде анемияның негізгі түрлерін ажыратуға арналған математикалық модельдер мен ережеге/алгоритмге негізделген әдістерді әзірлеу және клиникалық тәжірибеге енгізудің ықтимал жолын көрсету. Материалдар мен әдістер. Sysmex XE-2100 және KX-21N анализаторларының деректері пайдаланылды: HGB, HCT, RBC, MCV, MCH, MCHC, RDW, PLT, WBC, сондай-ақ ретикулоцит индекстері (Ret%, Ret, IRF%, LFR%, MFR%, HFR%, RET-Y, Ret- He). Темір тапшылығы және В12 витамині тапшылығы анемияларындағы емдеу динамикасы жалпыланған S-функция арқылы модельденді. Бейімделу метрикалары бастапқы дереккөздерде көрсетілмеген. Дифференциалды диагностика алгоритмі нормоцитарлы және басқа түрлерін ДДСҰ шектері, ферритин мен В12 витамині деңгейлеріне сүйене отырып қамтыды. Нәтижелер. Микросфероцитозбен жүргізілген зерттеуде 41 науқас қаралды (17 ер адам, 24 әйел), жасы 23–61 жас аралығында. Бақылау тобында RDW – 13,6±0,5%, ал негізгі топта – 17,6±3,9% (p=0,0001). Микроэритроцит қалыңдығы – тиісінше 2,3±0,2 мкм және 2,9±0,2 мкм (p=0,001). Орташа эритроцит қалыңдығы – 2,1±0,2 мкм және 2,6±0,3 мкм (p=0,005). Микрожасушалардың сферикалық индексі – 2,8±0,2 және 2,2±0,2 (p=0,003). Эритроциттердің сферикалық индексі – 3,7±0,3 және 2,3±0,1 (p=0,005). Орташа эритроцит диаметрі – 7,5±0,2 мкм және 6,6±0,2 мкм (p=0,005). Микроциттердің үлесі – 12,6±6,7% және 68,7±16,9% (p=0,005). Нормоциттер – 72,9±7,3% және 30,4±16,5 % (p=0,005). Макроциттер – 14,5±11,8% және 1,9±1,2% (p=0,005). Ретроспективті қолжетімді деректер жиынтығында 400 жазбаның 364-і (91%) пайдаланылды, соның ішінде 11-і гематологиялық көрсеткішпен болды. Қорытынды. Қолжетімді зертханалық деректерге негізделген модельдеу мен алгоритмдік әдістерді біріктіру анемияның дифференциалды диагностикасын құрылымдауға және растаушы зерттеулерді басымдықпен таңдауға мүмкіндік береді. Ұсынылған тәсілді қолданыстағы анализаторларда іске асыруға және бағдарламалық қамтамасыз етуге енгізуге болады.

Түйінді сөздер

анемиядифференциалды диагнознормоциттік анемиятеміртапшылықВ12 дәрумені тапшылығытұқым қуалайтын сфероцитоз
Дәйексөз келтіру үшін
И.М.УВАЛИЕВА, Ф.С.АМЕНОВА, А.С.МУКАТАЙ, А.Ш. БУКУНОВА, Б. КӘРІМҚЫЗЫ. ЗЕРТХАНАЛЫҚ МӘЛІМЕТТЕР НЕГІЗІНДЕ ДИФФЕРЕНЦИАЛДЫ ДИАГНОСТИКАНЫҢ МАТЕМАТИКАЛЫҚ ӘДІСТЕРІ МЕН МЕДИЦИНАЛЫҚ АЛГОРИТМДЕРІН ЗЕРТТЕУ. ҚазҰМУ Хабаршысы. 2025; 74(3). doi: 10.53065/kaznmu.2025.74.3.005