ҚАЗАҚСТАННЫҢ АЛМАТЫ ҚАЛАСЫ МЕН АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ ЖҮРЕКТІҢ ИШЕМИЯЛЫҚ АУРУЫ БАР ЕГДЕ ЖАСТАҒЫ ПАЦИЕНТТЕРДІҢ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ЖҮЙЕСІ ФАКТОРЛАРЫН ӨЗДІГІНЕН БАҒАЛАУЫ ЖӘНЕ ӨМІР СҮРУ САПАСЫ: ПИЛОТТЫҚ ЗЕРТТЕУ

Кіріспе. Жүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) егде жастағыларда өлім-жітім мен мүгедектіктің негізгі себебі. Клиникалық сипаттамалардан бөлек, денсаулық сақтау жүйесі факторларын өздігінен бағалау өмір сүру сапасымен байланысты болуы мүмкін, алайда Қазақстан бойынша деректер шектеулі. Мақсаты. Алматы қаласы мен Алматы облысындағы егде жастағы ЖИА пациенттерінде денсаулық сақтау жүйесі факторларын өздігінен бағалау мен өмір сүру сапасының байланысын бағалау. Материалдар мен әдістер. Көлденең-кесінділік пилоттық зерттеуге төрт медициналық мекемеден ЖИА расталған диагнозымен 75 егде пациент енгізілді. Деректер сауалнамалар мен медициналық карталардан жиналды. Денсаулық сақтау жүйесі факторлары және өмір сүру сапасы 5-балдық Лайкерт шкаласымен өздігінен, стенокардияның функционалдық класы – CCS (Канада жүрек-қантамыр қоғамы) бойынша анықталды. Спирмен корреляциялық талдауы, көптік сызықтық регрессия (жынысы, жасы, CCS класына түзетілмеген және түзетілген) қолданылды; маңыздылығы – p<0,05 (SPSS 26.0). Нәтижелер. Орташа жасы 66,6 жас, 53,3%-ы – әйелдер, 54,7%-ы CCS III класында болды. Дене салмағының индексі – 30,1 ± 5,4 кг/м2, жалпы холестерин – 5,86 ± 1,48 ммоль/л. Пациенттер өздігінен бағалаған денсаулық сақтау жүйесі факторлары арасында скринингке қатысу (64,0%) мен медициналық көмектің қолжетімділігі (61,3%) жиі «жоғары» бағаланды. Дәрі-дәрмектің қолжетімділігін өздігінен бағалау жиі «төмен» (40,0%) болды. Өмір сүру сапасы денсаулық сақтау жүйесі факторларын өздігінен бағалаумен корреляцияланды, соның ішінде скринингке қатысу (ρ=0,496; p<0,001), жүрек-қантамыр қауіп факторлары туралы хабардарлық (ρ=0,464; p<0,001), емге адалдық (ρ=0,355; p=0,002), медициналық көмектің қолжетімділігі (ρ=0,338; p=0,003). Бірақ қауіп факторлары туралы хабардарлықты өздігінен бағалау тәуелсіз байланыс танытқан жалғыз фактор болды (B=1,655; p=0,012), түзетуден кейін де маңыздылығын сақтады (B=1,395; p=0,035). Қорытынды. Егде жастағы ЖИА пациенттерінде өмір сүру сапасы денсаулық сақтау жүйесі факторларын өздігінен бағалаумен байланысты болды. Қауіп факторлары туралы хабардарлықты өздігінен бағалау түзетуден кейін маңыздылығын сақтай отырып, тәуелсіз байланыс танытқан жалғыз фактор болды. Нәтижелердің пациенттерді оқыту үшін маңызын зерттейтін проспективті зерттеулер қажет.