Жасанды интеллект (AI) қолдану саясаты

ҚазҰМУ Хабаршысы журналы ғылыми зерттеулер мен ғылыми жарияланымдарда жасанды интеллект (AI) құралдарының рөлі артып келе жатқанын мойындайды. Ғылыми адалдықты қамтамасыз ету, ашықтықты сақтау, құпиялылықты қорғау және адамның жауапкершілігін қамтамасыз ету мақсатында журнал келесі саясатты қабылдайды.

1. Жасанды интеллект және авторлық

1.1 Жасанды интеллект құралдары, оның ішінде үлкен тілдік модельдер мен генеративті жүйелер, қолжазбаның авторы ретінде көрсетіле алмайды.

1.2 Авторлық жұмыстың дәлдігі, тұтастығы және түпнұсқалығы үшін жауапкершілікті білдіреді, ал мұндай жауапкершілік жасанды интеллект жүйелеріне жүктелмейді.

1.3 Егер қолжазбаны дайындау барысында жасанды интеллект құралдары қолданылған болса, авторлар мұндай құралдардың қолданылғанын көрсетуі, қолданылған құралдың атауын және оны қолдану мақсатын сипаттауы тиіс.

1.4 Жасанды интеллектті мәтін жазуға көмектесу, бастапқы нұсқаны дайындау, қайта жазу, қысқаша мазмұндау, тілдік редакциялау немесе мазмұн генерациялау үшін қолдану қолжазбада және қажет болған жағдайда алғыс бөлімінде немесе басқа тиісті бөлімде көрсетілуі тиіс.

1.5 Деректерді талдау, бейнелер жасау, суреттер дайындау, деректерді визуализациялау немесе басқа әдістемелік міндеттер үшін жасанды интеллект қолданылса, бұл Әдістер бөлімінде немесе қолжазбаның басқа тиісті бөлімінде сипатталуы тиіс.

1.6 Орфографияны тексеру және аздаған грамматикалық түзетулер формалды түрде жариялауды талап етпеуі мүмкін. Алайда қолжазбаны дайындауда жасанды интеллекттің кез келген маңызды қолданылуы көрсетілуі тиіс.

1.7 Авторлар соңғы қолжазбаның түпнұсқалығы, дәлдігі, ғылыми негізділігі, дәйексөздердің дұрыстығы және этикалық талаптардың сақталуы үшін толық жауап береді, соның ішінде жасанды интеллект құралдарының көмегімен жасалған немесе өзгертілген мазмұн үшін де жауап береді.

2. AI көмегімен жасалған суреттер, графикалар және деректерді ұсыну

2.1 Жасанды интеллект көмегімен жасалған суреттер, графикалар, бейнематериалдар немесе басқа визуалды мазмұн ғылыми деректер немесе дәлел ретінде пайдаланылмайды, егер олардың қолданылуы ғылыми тұрғыдан негізделмесе, ашық көрсетілмесе және авторлық құқық пен этикалық стандарттарға толық сәйкес келмесе.

    1. Егер AI көмегімен жасалған визуалды материалдар қолданылса, авторлар мыналарды нақты көрсетуі тиіс: қолданылған AI құралының немесе жүйесінің атауы; қолдану мақсаты; материалдың қалай жасалғаны немесе өзгертілгені; интерпретацияға әсер ететін кез келген шектеулер.

2.3 AI көмегімен жасалған визуалды материалдар қажет болған жағдайда анық белгіленуі тиіс.

2.4 Бейнелерді жақсарту, статистикалық модельдеу, деректерді талдау немесе визуализация үшін қолданылатын генеративті емес AI немесе машиналық оқыту құралдары қолжазбада сипатталуы және қажет болған жағдайда сурет немесе кесте түсіндірмелерінде көрсетілуі тиіс.

3. Рецензиялау кезінде AI қолдану

3.1 Рецензенттер барлық қолжазбалар мен байланысты материалдарды қатаң құпия ретінде қарастыруы тиіс.

3.2 Рецензенттер қолжазбаларды, олардың бөліктерін, суреттерді, кестелерді, қосымша файлдарды немесе рецензия мәтіндерін жасанды интеллект құралдарына немесе басқа бағдарламаларға жүктемеуі тиіс, егер құпиялылық пен деректер қауіпсіздігі қамтамасыз етілмесе.

3.3 Рецензиялауды қолдау мақсатында AI қолдануға журнал тарапынан арнайы рұқсат берілмесе, тыйым салынады.

3.4 Егер журнал рецензиялауда AI құралдарын шектеулі түрде қолдануға рұқсат берсе, рецензент бұл туралы өз рецензиясында көрсетуі тиіс.

3.5 Рецензенттер өз бағалауларының дәлдігі, негізділігі, әдебі және әділдігі үшін толық жауап береді.

4. Редакциялық жұмыста AI қолдану

4.1 Редакторлар құпиялылық сақталған жағдайда тілдік қолдау, жұмыс процесіне көмек, глоссарий дайындау немесе коммуникациялық материалдарды әзірлеу сияқты шектеулі көмекші мақсаттар үшін ішкі немесе баспагер мақұлдаған AI құралдарын қолдана алады.

4.2 Редакторлар ұсынылған қолжазбаларды немесе құпия редакциялық материалдарды тиісті рұқсаттар мен қорғаныс шаралары болмаса, жасанды интеллект жүйелеріне жүктемеуі тиіс.

4.3 AI көмегімен дайындалған кез келген редакциялық мазмұн жарияланар немесе таратылар алдында адам-редактор тарапынан тексеріліп, расталып және мақұлдануы тиіс.

4.4 Редакциялық немесе өндірістік процестерде AI қолданылған жағдайда, журнал қажет болған жағдайда бұл туралы саясаттық немесе жарияланымдық ақпаратта көрсетуі мүмкін.

5. Саясатты қайта қарау және жаңарту

5.1 Бұл саясат халықаралық ғылыми баспа стандарттарының, редакциялық тәжірибенің және AI қолдануды реттеу саласындағы өзгерістерге сәйкес мерзімді түрде қайта қаралып, жаңартылып отырады.

5.2 Осы саясатқа енгізілген барлық өзгерістер журналдың ресми веб-сайтында жарияланады.